vakantieviering

Wij zijn beiden, net als Harrie Schasfoort – die wij graag herdenken op zondag 17 augustus – evenals zeker meer bezoekers van de Jonge Kerk intens geboeid door de Joodse wortels van ons hoopvol geloven. En hebben daarom een viering voorbereid onder het motto: ‘Jezus was een Jood’.

Hij was zeker niet zomaar een Jood, want hij was er één voor wie de messiaanse tijd van bevrijding ook werkelijk ging aanbreken.

Het visioen van Jesaja, door hem voorgelezen in de synagoge van zijn vaderstad Nazareth, mocht geen toekomstdroom blijven.

Lukas 5, 18: ‘De Geest van de Heer rust op mij, want hij heeft mij gezalfd (tot mesjiach, chrestos, christos geroepen) om aan armen het goede nieuws te brengen (…) 20 Hij rolde de boekrol op, gaf hem terug aan de dienaar en ging weer zitten; de ogen van alle aanwezigen in de synagoge waren op hem gericht. 21 Hij zei tegen hen: ‘Vandaag hebben jullie deze schrifttekst in vervulling horen gaan.’

Mensen zijn gelijkwaardig en hebben intens met elkaar te praten en naar elkaar te blijven luisteren.

Het Joodse geloof in die gelijkwaardigheid heeft het volk een cultuur gebracht van intensieve communicatie. Praten en luisteren tot je erbij neervalt. Vanuit kleinschaligheid en grote betrokkenheid op het hiernumaals, deze aarde, de mensheid en haar toekomst.

Joden doen hun wijsheid niet op vanuit een centrale kennistank, maar vanuit de steeds nieuwe dagelijkse menselijke belevenissen in eigen leven en daarbuiten, die ook ter sprake komen in de wekelijkse gezinssamenkomsten bij Sjabbat en de vele huisfeesten.

Die wijsheid wordt ook weer getoetst en uitgevochten in de vele wijk-synagogen, en in de leerhuizen. Het gaat er pittig aan toe. Je zegt wat je ziet en ervaart, in alle mondigheid. Maar daarna ook de twee oren weer open, voor het anti-woord, de tegenspraak. Vandaar het adagium:

Twee Joden, vier meningen, acht conflicten en dan een Nobelprijs of een schitterend vioolconcert.

Joden zijn vanuit deze geloofscultuur ook de eerste ware wereldburgers geworden, kosmopolieten, polyglotten ook, die alle talen spreken. Al voor de verwoesting van de tempel in 70 wisten zij zich medemensen van alle medemensen en leefden er Joden buiten het oude Israël. De aarde is één, want de Eeuwige is één. “Van G’d is de aarde en alles wat daar leeft, de wereld en wie haar bewonen” (psalm 24). Mag je toch niet stellen, dat het huidige zo sterke Israël feitelijk alleen een tijdelijke vluchtheuvel mocht worden, om aan de verschrikkingen van de Europese (niet alleen Duitse) jodenhaat te ontkomen? Joden zijn feitelijk juist onze voorgangers in het wereldburgerschap.

Niet zo gek, dat het in 1968 ook een Amerikaanse Jood was, Garry Davis, die zijn Amerikaanse paspoort verscheurde en het wereldburgerschap uitriep. Dat was tegelijkertijd een geestelijke aanslag op al de zogenaamd christelijke staten, die in feite niet de G’d van Jesjoea, maar nog altijd nationalistische clubgoden vereren in hun God on our Side, who bless America, de Gott mit uns op de koppelriemen van de Duitsers, the God ‘who made England mighty’ en de koopmansgod op het randje van de gulden.

WAT ZOU PRAKTISCH DE ERKENNING VAN DE JOODSE, NIET- CHRISTELIJKE

JEZUS/JESJOEA VOOR ONS GELOVEN BETEKENEN?

Stel: Jezus heeft geen kerk willen stichten. Zeker niet een met een Egyptisch piramifdale machtsstructuur, zoals sinds keizer Constantijn.

Wat voor vorm en structuur zou ons dan passen?

Ale gelovige mensengemeenschap meer in Joodse geest?

Jezus: (Mattheus 5,17) Denk niet dat ik gekomen ben om de Wet of de Profeten af te schaffen. Ik ben niet gekomen om ze af te schaffen, maar om ze tot vervulling te brengen.

Die voltooiing, radicalisering, houdt dus in dat we als gelijken en op elkaar gelijkenden, elkaar lief krijgen. Maar ook ontdekken dat onze liefde in Jezus’ geest zelfs kan beteken de inzet van eigen leven voor de naasten als de wijze waarop we ons leven waarlijk winnen.

“Geen grotere liefde dan van wie het leven weet te geven voor de vrienden”. (Johannes 15:13).

Maar het houdt ook in, dat we eigen mondigheid en tegelijkertijd uiterste eerbiedige luisterbereidheid naar anderen zoveel als kan ontwikkelen en in ons samenzijn vorm geven. Naar Joods recept: vanuit kleinschaligheid, kleine ontmoetingen, zoals in Joodse huisvieringen, naar de grotere.

– Zijn er ideeën met het oog op de grotere samenkomsten, waarin mensen doorgaans tegen elkaars ruggen aankijken en vrijwel uitsluitend gefocust zijn op wat ‘voor’-gangers presenteren? Kan het onderling communicatiever?

– Wat hebben we, in kleine groepjes, hierover en over de inhoud van het boven aangegevene straks in het afsluitend groepsgesprek te melden? Prima als iemand die goed naar de anderen kan luisteren het gesprek in het groepje samenvat.