Overweging zondag 9 Juli 2000 JONGE KERK Roermond   opnieuw: 15 – 7 - 2012 
Pericope: Joh. 1, 35 – 42
 
Als ik bal zeg ziet ieder van jullie iets voor zich. Je verstaat mij en je begrijpt
mij. Toch verandert de betekenis als ik dat woordje in een zin plaats.
'' Het kind drukte de bal stevig tegen zich aan.'' De bal is ineens anders dan daarnet. Als ik zeg: “Het kind drukte de kleurige bal met een angstig gezicht tegen zich aan” wijzigt het hele tafereel zich opnieuw. Er dringen zich beelden op. Je fantasie gaat aan het werk. Er rijzen vragen, vermoedens op. Voor wie of wat is dat kind bang ? Wil iemand de bal afpakken ? Waar is dat kind eigenlijk, buiten, binnen, op een schoolplein of ergens in een crèche ? Welke rol de bal speelt, wat de dal voor het kind betekent kun je pas weten als je het hele verhaal kent. Woorden krijgen hun lading, gewicht en betekenis vanuit het geheel van een verhaal. Ken je het verhaal niet dan versta je de woorden niet echt.

Het brokje tekst dat we net lazen, is los gescheurd uit een groot geheel. Als je het hele verhaal niet kent, ontgaat je de betekenis en het gewicht. Het hele verhaal gaat over zoeken, zien en verblijven. 

De proloog op dit hele verhaal is bekend : In den beginne was het Woord en het Woord was bij God en het Woord was God.'' Ook het vervolg kennen we:  ''In Hem was leven, en dat leven was het licht der mensen. Het Woord is vlees geworden en heeft onder ons gewoond. Wij hebben zijn heerlijkheid gezien….” 
Het verhaal van de twee mannen, die in beweging komen is een uitleg, een illustratie  van die hoog gestemde proloog.  

Wat maakt de twee mannen uit het stukje van vandaag nieuwsgierig? 
De Doper staat aan de oever van de Jordaan. Ruim vijfenveertig jaar geleden leerde ik van een hoog gewaardeerd leermeester, dat in het verhaal letterlijk staat: '' Na Jezus die voorbij ging, scherp gezien te hebben, zei hij ( de doper dus): Kijk daar. Het Lam Gods”. 
“Lam Gods”  door deze twee woordjes komen de twee mannen in beweging.
Daardoor gaan ze op zoek, willen ze zien. Snapt u dat ? Hoe gek het ook moge  klinken : die twee woordjes lam gods pakken de kern van de proloog samen. 

Bij ons roept  “Lam Gods” de lijdensgeschiedenis op. We denken aan het agnus dei uit de traditionele vieringen van eucharistie en avondmaal. De verteller van het vierde evangelie denkt aan iets anders. Hij ziet Jezus als het boezem lam van God. Je kent natuurlijk de schitterende parabel, die de profeet Natan aan David vertelt. Een man had één enkel lammetje. Het dier at van zijn bord, dronk uit zijn beker, lag tegen zijn boezem en sliep in zijn schoot (2 Sam.12).  Het lammetje is zijn lieveling, eerstgeborene, vervuld van de heerlijkheid van de Eeuwige vol van genade en waarheid (Joh.1,14). Vanuit dit beeld valt een ander licht op de vraag van Jezus aan de twee mannen. Het is het eerste woord dat Jezus in deze evangelieversie zegt: Wat zoeken jullie ? 
De verteller laat Jezus peilen naar de diepe vragen die leven in elk mensenhart,
Het antwoord van de twee krijgt zijn bezielende kracht uit de totaal visie van de verteller. “Kom mee en zie” luidt het antwoord.
Ze gaan zien wat de Doper al had ingezien : een mens vol van de geestkracht van God. Jezus verblijft in God. Hij is thuis bij de Levende. Hij is een met de Eeuwige.
Nu ontgaat je de kracht van dit verhaal als je dit verstaat als een van de belangrijkste punten uit de christelijke geloofsbelijdenis. Dit verhaal beschrijft een dubbele geloofservaring: de geloofservaring van Jezus zelf en de geloofservaring van mensen die met hem meegaan.  
Jezus ervaart diep dat God in hem leeft en werkt. Hij weet zich gedragen door de Levende , hij voelt zich omgeven door een grote ruimte.  Hij vaart op het zuivere kompas van de Onzienlijke, die hemel en aarde vervult. Hij weet zich aangesproken en opgeroepen om zo goed als god te zijn. 
Zoekende mensen die met hem meegaan leert hij kijken en zien. Kom, zie, weet dat God jou als zijn woning kiest. Je bent nooit alleen op de wereld. Je wordt gedragen. 

Kenners van het Johannes evangelie ontgaat het niet, dat de schrijver vertrouwen wil wekken.
Hij weet dat we kijken zonder te zien, horen zonder te verstaan, zoeken met  voorbijgaan aan de enige plek waar het geheim te vinden is. Jezus is de weg, waarheid, leven precies omdat hij de juiste plek gevonden heeft en deze ook aanwijst. De enige plek ben je zelf. In jou woont de Levende. Jij bent geboren uit God. Luisterend kun je horen. Reikhalzend kijkend kun je zien. 

Gemakkelijk wordt dit ons evenwel niet gemaakt. Wij worden van kindsbeen vertrouwd gemaakt met het idee zelf van al wat wij hebben te moeten maken.
Wij zijn de maat der dingen. Wij scheppen onze wereld. Wij ontplooien onze mogelijkheden. Wij zijn het die ons zelf humaniseren. Wij exploreren eigen mogelijkheden, mogelijkheden van hemel en aarde. Wat vandaag technisch niet mogelijk is krijgen we morgen voor elkaar.
Het vierde evangelie zaait twijfel. Het verhaal spreekt ons aan op het fundamenteel besef omtrent ons hele bestaan.  Wie ben ik ten laatste?  
De manier waarop we onze zaakjes op orde hebben is dan wel niet helemaal onzin, maar is dat nu alles? Is al waar ik voor sta en in beweging kom niet de halve waarheid?
De tekst van het evangelie kan een kloof, een scheur, een barst of een breuk aanbrengen in ons zelf verstaan. Er tekent zich een verschil af tussen wat we zijn en hebben en wat we kunnen zijn. Mensen die alles keurig plannen, berekenen , die alle kaarten zetten op het lege , duister ik, zakken vroeg of laat door de bodem. Als alle zin en betekenis ligt in het maakbare vereng  je de ruimte om te kunnen leven. Je kunt zelfs niet meer sterven. Je gaat ten onder,  je delft het onderspit. Je bent verliezer.

De evangelietekst schud wakker. Open je ogen, zoek, zie en vind: er is meer dan je via oorzaak en gevolg berekenen kunt. Je rijkdom zit niet in wat je verzamelt aan kennis, macht, geld en goed. Je toekomst hangt ten leste niet af van je verzekeringspolis, je planning en ontplooiing. Je onvervangbare waarde  en kracht schuilt in het  Geheim van Eeuwige Lokkende Liefde waaruit je geboren bent, waarnaar je op weg bent. Hemel en aarde, ook mijn hemel en aarde,  ook jouw hemel en aarde zijn vol eeuwigheid. 
Zoek, zie, speur naar je eigen thuis, wellicht kom je zuiver in beweging.
									harry fonteijn